Խաղաղ պայմաններում զինվորի կորուստը, ինքնասպանության յուրաքանչյուր դեպքն ու ողբերգական պատահարը անդառնալի ցավ են ամբողջ հասարակության համար։ Սակայն քիչ հայտնի է, թե որքան ծանր ու ցավոտ է յուրաքանչյուր նման դեպքն ընդունվում Պաշտպանական գերատեսչության ղեկավարության կողմից։ Պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանի համար բանակում տեղ գտնող յուրաքանչյուր արատավոր միջադեպ անձնական ու համակարգային ցավ է, որն արժանանում է ամենախիստ արձագանքին։

Վերջին շրջանում նախարարի կողմից իրականացվող անսպասելի, չպլանավորված այցերը զորամասեր ու դիրքեր հենց այս մտահոգության ու վճռականության հստակ ապացույցն են։ Առանց նախապես զգուշացնելու տեղերում իրավիճակին ծանոթանալու այս տակտիկան ցույց է տալիս, որ նախարարը չի բավարարվում թղթային հաշվետվություններով. նա անձամբ է մտնում զորամասեր՝ տեսնելու իրական, առանց ձևականությունների պատկերը, հասկանալու զինվորի կենցաղն ու կանխելու հետագա ողբերգությունները։

Խիստ հրահանգներ և անհաշտ դիրքորոշում. նախարարի պահանջը զորքին

Լրատվամիջոցների ներկայացուցիչները, ովքեր պարբերաբար մասնակցում են նախարարի կազմակերպած փակ հանդիպումներին ու աշխատանքային քննարկումներին, ականատես են լինում այն անեղծ մտահոգությանը, որն առկա է ռազմական ղեկավարության մոտ։ Այդ հանդիպումներում Սուրեն Պապիկյանը բաց ու անկեղծ քննարկում է ամենացավոտ հարցերը՝ ինչո՞ւ են տեղի ունենում նման դեպքեր, որտե՞ղ է թերանում կանխարգելիչ համակարգը և ինչպես արմատախիլ անել արատավոր բարքերը։

Նախարարի կողմից զորահրամանատարական և սպայական կազմին հղվել են խստագույն հրահանգներ.

 Անհանդուրժողականություն անպատասխանատվության նկատմամբ. Յուրաքանչյուր հրամանատար պետք է գիտակցի, որ իրեն վստահված զինվորի կյանքն ու առողջությունն առաջնային են, և որևէ աչքաթողություն չի ներվելու։

 Զորքերում կարգապահության արմատական բարձրացում. Հրամանատարներից պահանջվում է ոչ թե հետևանքներ արձանագրել, այլ կանխել հնարավոր կոնֆլիկտները՝ վերացնելով ոչ կանոնադրային հարաբերությունների ցանկացած դրսևորում։

Սպայական կազմի առանցքային դերը. նախարարի քայլերը պետք է ամրապնդվեն տեղերում

Որքան էլ նախարարությունը սահմանի խիստ վերահսկողություն և ձեռնարկի համակարգային քայլեր, ռազմավարական հրամանների հաջողությունը կախված է տեղերում սպայական կազմի պատասխանատվությունից։ Նախարարը չի կարող ֆիզիկապես գտնվել յուրաքանչյուր դասակում կամ վաշտում. հենց սպան է այն անմիջական օղակը, որն ապրում է զինվորի հետ.

 Հոգեբանական ուշադրություն. Սպան պետք է նկատի զինվորի ընկճվածությունը, վարքագծային փոփոխություններն ու կենցաղային խնդիրները նախքան անդառնալի քայլը։

 Բարոյահոգեբանական առողջ մթնոլորտ. Հրամանատարը պետք է լինի ոչ միայն հրաման տվող, այլև ավագ ընկեր, ով թույլ չի տա որևէ ճնշում կամ ապօրինություն զորամասում։

Պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանի հետևողականությունն ու անհատական վերահսկողությունը փաստում են, որ բանակում առկա խնդիրները լուծելու վճռականությունը բարձրագույն մակարդակում է։ Սակայն այս պայքարում ցանկալի արդյունքի հասնելու համար անհրաժեշտ է, որ սպայական ամբողջ կազմը նույն պատասխանատվությամբ ու խստությամբ կատարի նախարարի հրահանգները։ Զինվորի կյանքը պաշտպանված է այնտեղ, որտեղ նախարարի կամքն ու սպայի պատասխանատվությունը գործում են որպես մեկ միասնական համակարգ։

 

Մարգարիտա Դավթյան 

«Մեգանյուզ»-լրատվական