Հայաստանում կրկին ձևավորվում են ընտրական տրամադրություններ։ Թեև 2026 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին դեռ մեկ տարուց քիչ ժամանակ է մնացել, քաղաքական դաշտը արդեն աշխուժացել է․ կուսակցություններն ու դաշինքները շտապում են հայտարարել իրենց ծրագրերի, թեկնածությունների և նոր ձևաչափերի մասին։

 

Փորձագետների գնահատմամբ՝ ընթացող գործընթացը առավել շատ հիշեցնում է նախընտրական դիրքավորումների մրցավազք, քան գաղափարական պայքար։

 

«Քաղաքական ուժերը կրկին գործում են սովորական մարտավարությամբ՝ բարձր խոսքեր, գեղեցիկ կարգախոսներ, բայց առանց հստակ հաշվարկի, թե ինչպես են պատրաստվում իրականացնել խոստումները»,– նշում է վերլուծաբաններից մեկը՝ ընդգծելով, որ հասարակությունը այս անգամ շատ ավելի զգուշավոր է։

Վերջին երեք ընտրական ցիկլերը Հայաստանում գրեթե նույն օրակարգով են անցել՝ խոստումներ սոցիալական արդարության, տնտեսական զարգացման, կոռուպցիայի դեմ պայքարի և պետական ինստիտուտների բարեփոխման մասին։

Սակայն փաստացի արդյունքները, ըստ քաղաքական դիտորդների, չեն գերազանցում մեկ-երկու տոկոսի սահմանը։

«Խոստումները շատ են եղել, բայց դրանք հիմնականում մնացել են պաստառների ու քարոզչական հոլովակների մակարդակում։ Հասարակությունը հիշում է, թե ինչ է ասվել 2018-ին, 2021-ին, բայց տեսնում է՝ քիչ բան է փոխվել»,- նշում են փորձագետները։

Այս իրավիճակը բերել է նրան, որ ընտրողը դարձել է զգուշավոր, իսկ հին մեթոդները՝ անարդյունավետ։

Քաղաքական դաշտում արդեն խոսվում է նոր դաշինքների ձևավորման մասին․ մի մասը ընդդիմադիր բևեռի ներսում է, մյուսը՝ իշխանական բլոկի շուրջ։

Սակայն ընդհանուր առմամբ ակնհայտ է՝ դաշտում դեռ չեն երևում նոր դեմքեր կամ գաղափարներ, որոնք կարող են փոխել հասարակական տրամադրությունները։

Շատ կուսակցություններ շարունակում են գործել նույն շրջանակում՝ հին խոստումներով, հին մոտեցումներով, միայն նոր կարգախոսներով։

Այս պայմաններում քաղաքական մրցակցությունը գնալով վերածվում է ոչ թե գաղափարական պայքարի, այլ իշխանության պահպանման կամ վերադարձի մրցավազքի։

Հասարակական տրամադրությունները, այնուամենայնիվ, տարբեր են նախորդ ընտրություններից։ Քաղաքացիները դարձել են առավել պահանջկոտ՝ ակնկալելով ոչ թե հերթական խոստումներ, այլ՝ հստակ հաշվետվություն և չափելի գործողություններ։

«Եթե նախկինում հասարակությունը հավատում էր խոստումներին, ապա հիմա սպասում է փաստերին։ Քաղաքական ուժերը ստիպված են լինելու ցույց տալ ոչ թե ինչ են ուզում անել, այլ՝ ինչ են արել»,– շեշտում են վերլուծաբանները։

Այս մոտեցումը 2026-ի ընտրությունները կարող է վերածել ոչ թե սովորական քվեարկության, այլ՝ վստահության քննության ամբողջ քաղաքական համակարգի համար։

Հայաստանում քաղաքական դաշտը կրկին մտնում է ակտիվ փուլ, սակայն հասարակությունը՝ այս անգամ փոխված։

Խոստումները կրկնվում են, դեմքերը՝ նույնն են, բայց վերաբերմունքը այլևս նույնը չէ։

2026-ի ընտրությունները, ամենայն հավանականությամբ, կդառնան այն պահը, երբ ժողովուրդը վերջապես կխոսի ոչ թե հավատով, այլ՝ պահանջով։

Հիմնական հարցը մնում է բաց․ այս անգամ քաղաքական ուժերը կխոսե՞ն, թե՞ կգործեն։

 

Մարգարիտա Դավթյան 

Մեգանյուզ վերլուծական