Պետականամետության սահմանագիծը․ ի՞նչը ստիպեց Ստելլա Սարուխանյանին թիրախավորել Պաշտպանության նախարարությանը

Հանրային և քաղաքական դաշտում լուրջ տարակուսանք է առաջացրել Աննա Հակոբյանի օգնական Ստելլա Սարուխանյանի վերջին հրապարակային կեցվածքը, որը կտրուկ հակասության մեջ է մտնում նրա կողմից տարիներ շարունակ քարոզվող գաղափարական գծի հետ։ Երկար ժամանակ հանդես գալով որպես պետականամետության, ինստիտուցիոնալ կայունության և պետական կառույցների հանդեպ անվերապահ հարգանքի հետևողական ջատագով՝ Սարուխանյանն անսպասելիորեն փոխեց իր հռետորաբանության վեկտորը՝ Պաշտպանության նախարարության հասցեին հնչեցնելով կոշտ, ընդհանրական և պետական ինստիտուտին ոչ հարիր որակումներ։

Հարցը, որն այսօր օրակարգային է դարձել, պարզ է, բայց և խորքային․ ի՞նչ պատահեց պետականամետության մասին անընդհատ խոսող գործչին, որ նա հանկարծակի որոշեց երկրի անվտանգային համակարգը բնորոշել «բարդակ» եզրույթով։

Պետականամետությունը քաղաքական մշակույթում սոսկ վերացական կարգախոս կամ սեփական թիմին ուղղված հավատարմության երդում չէ։ Այն նախևառաջ պետական ինստիտուտների հեղինակության պահպանումն է և հանրային խոսքի նկատմամբ բարձր պատասխանատվությունը, հատկապես երբ խոսքը վերաբերում է երկրի պաշտպանունակությունն ապահովող առանցքային գերատեսչությանը։ Երբ նման գնահատականներով հանդես է գալիս իշխանության վերնախավի հետ սերտորեն փոխկապակցված և հանրային դիրք զբաղեցնող անձը, այդ խոսքը դադարում է լինել պարզապես ապագա զինվորի մոր անձնական հուզական արձագանք կամ իրավիճակային դժգոհություն։ Այն անմիջապես ստանում է քաղաքական հնչեղություն՝ ուղղակիորեն հարվածելով պետական համակարգի նկատմամբ հանրային վստահությանը։

Անշուշտ, ժողովրդավարական հասարակությունում որևէ պետական կառույց, այդ թվում՝ Պաշտպանության նախարարությունը, չի կարող լինել քննադատությունից վեր, իսկ համակարգային բացթողումների բարձրաձայնումը ոչ միայն թույլատրելի է, այլև անհրաժեշտ։ Սակայն մասնագիտական և պետականամետ դիսկուրսում գոյություն ունի հստակ սահմանագիծ առարկայական խնդիր մատնանշելու և ամբողջ պետական կառույցը մեկ փողոցային բառով արժեզրկելու միջև։ Պետական ինստիտուտների նկատմամբ հարգանքը չի կարող կրել ընտրովի կամ իրավիճակային բնույթ․ այն կա՛մ համընդհանուր սկզբունք է, կա՛մ վերածվում է քաղաքական դեկորացիայի, որը մի կողմ է դրվում անձնական շահերի կամ դժգոհությունների առաջին իսկ բախման պահին։

Հատկանշական է, որ Պաշտպանության նախարարության հանգամանալից և պաշտոնական պարզաբանումից հետո Սարուխանյանը ոչ միայն չփորձեց վերադառնալ կառուցողական դաշտ, այլև էլ ավելի խորացրեց հակադրությունը՝ հրապարակելով նոր գրառում՝ «Սուտ խոսելը նորաձև է» վերտառությամբ։ Այս քայլով «Կրթվելը նորաձև է» նախաձեռնության ակտիվ քարոզիչն ու ջահակակիրը փաստացի կասկածի տակ դրեց հենց իրենց քաղաքական թիմի կողմից ղեկավարվող գերատեսչության պաշտոնական խոսքի հավաստիությունը։ Միևնույն ժամանակ, հանրային դիտորդների ուշադրությունից չի վրիպել նաև այս պատմության լեզվամտածողական կողմը․ կրթության և գրագիտության կարևորության մասին բարձրաձայնող գործչի սեփական հրապարակումները հաճախ աչքի են ընկնում ոճական ու շարահյուսական խոտաններով, ինչը հավելյալ հակասություն է ստեղծում հռչակված արժեքների և իրական գործելաոճի միջև։

Ի վերջո, Ստելլա Սարուխանյանի այս աղմկահարույց դրվագը վեր է հանում մեր հանրային-քաղաքական կյանքի ամենախոցելի կողմերից մեկը՝ գաղափարական հետևողականության պակասը։ Երբ պետականամետության մասին պատկերացումները փոխվում են կախված նրանից, թե արդյոք պետական մեքենան տվյալ պահին գործում է ըստ անհատի սպասումների, պետականության գաղափարն ինքնին հայտնվում է հարվածի տակ։ Իսկ հանրության համար այդպես էլ անպատասխան է մնում գլխավոր հարցը՝ ո՞րն է Ստելլա Սարուխանյանի իրական դիրքորոշումը՝ պետական ինստիտուտների անվերապահ պաշտպանությո՞ւնը, թե՞ դրանց հեղինակազրկումը՝ առաջին իսկ անձնական անհամաձայնության դեպքում։

Meganews.am

Այս թեմայով
am