Վստահության ճգնաժամ և քաղաքական այլընտրանքի բացը
Հայաստանի քաղաքական կյանքում տարիներ շարունակ պահպանվում է բարձր լարվածություն, սուր հռետորաբանություն և փոխադարձ մեղադրանքների մթնոլորտ։ Սակայն որքան բարձր է քաղաքական աղմուկը, այնքան ավելի տեսանելի է դառնում մեկ այլ խնդիր՝ վստահության խոր ճգնաժամը։
Հանրային դժգոհությունը ինքնին դեռ քաղաքական փոփոխություն չի նշանակում։ Դժգոհությունը կարող է գոյություն ունենալ երկար ժամանակ՝ չվերածվելով ընտրական կամ կառավարման փոփոխության։ Պատճառը պարզ է․ քաղաքացիների մի զգալի հատված, նույնիսկ քննադատաբար տրամադրված լինելով գործող իշխանության նկատմամբ, չի տեսնում բավարար չափով ձևավորված, հաշվարկված և պատասխանատու այլընտրանք։
Քննադատությունը չի հավասարազոր ծրագրի
Վերջին տարիներին ընդդիմադիր դիսկուրսի առանցքում հիմնականում եղել է գործող իշխանության քննադատությունը։ Թվարկվել են ձախողումներ, ներկայացվել են վտանգներ, բարձրացվել են անվտանգային և կառավարման խնդիրներ։ Սակայն քաղաքական պայքարը չի ավարտվում սխալների մատնանշմամբ։
Քաղաքական մրցակցության երկրորդ, առավել բարդ փուլը վերաբերում է պատասխանատվությանը․
ո՞վ է պատրաստ ստանձնել կառավարումը,
ինչպե՞ս է կառուցվելու թիմը,
ինչպե՞ս են կայացվելու որոշումները,
և ի՞նչ առաջնահերթություններով է երկիրը շարժվելու առաջիկա տարիներին։
Առանց այս հարցերի հստակ պատասխանների, նույնիսկ ամենախիստ քննադատությունը չի վերածվում վստահության։
Վրեժի լեզուն՝ փակուղի
Քաղաքական դաշտում հաճախ օգտագործվող պատժողական հռետորաբանությունը կարճաժամկետ ազդեցություն ունի։ Այն կարող է ակտիվացնել համակիրներին, սակայն չի ընդլայնում աջակցությունը կենտրոնական ընտրողի շրջանում։
Հասարակությունը, որը երկար ժամանակ ապրել է քաղաքական ցնցումների պայմաններում, այսօր առավելապես սպասում է կայունության և կանխատեսելիության։ Օրենքի գերակայության խոստումը հանրային պահանջ է։ Սակայն քաղաքական հաշվեհարդարի ակնարկները չեն ընկալվում որպես կայունության երաշխիք։
Լուռ մեծամասնությունը և իրական մարտահրավերը
Հայաստանի քաղաքական հավասարակշռությունը որոշում է ոչ թե ամենաակտիվ հատվածը, այլ այն քաղաքացիները, որոնք մասնակցում են ընտրություններին առանց բարձրաձայն դիրքորոշման։ Նրանք հաճախ դժգոհ են, բայց նաև զգուշավոր։
Այս շերտի համար առաջնայինը ոչ թե հուզական հռետորաբանությունն է, այլ կառավարման կարողության ապացույցը։ Մասնագիտական թիմի առկայությունը, հստակ գործողությունների ծրագիրը և ինստիտուցիոնալ մտածողությունը կարող են ավելի ազդեցիկ լինել, քան ամենաբարձր քաղաքական հայտարարությունները։
Եզրակացություն
Հայաստանի քաղաքական դաշտում պայքարը մտնում է նոր փուլ, որտեղ որոշիչ գործոնը ոչ թե հռետորաբանության կոշտությունն է, այլ վստահության կառուցումը։
Եթե ընդդիմադիր ուժերը ցանկանում են դառնալ իրական այլընտրանք, անհրաժեշտ է
- տեղափոխել ուշադրությունը քննադատությունից դեպի կառավարման առաջարկ,
- ձևակերպել հստակ և փուլային ծրագիր,
- ներկայացնել մասնագիտական և պատասխանատու թիմ,
- խոսել համերաշխության և ինստիտուցիոնալ կայունության լեզվով։
Քաղաքական հաղթանակը չի ծնվում միայն դժգոհությունից։
Այն ձևավորվում է այն պահին, երբ հասարակությունը համոզվում է, որ փոփոխությունը ոչ թե ռիսկ է, այլ հաշվարկված հնարավորություն։
Մարգարիտա Դավթյան
Meganews.am