Հայ առաքելական սուրբ եկեղեցին այսօր նշում է Բուն Բարեկենդանը։

Բուն Բարեկենդանը եկեղեցու օրացույցի ամենաուրախ և գունեղ տոներից մեկն է։ Բառացի նշանակում է «բարի կենդանություն» կամ «ուրախ կյանք»։ Այն նշվում է Մեծ Պահքի նախորդ կիրակի օրը և խորհրդանշում է մարդու երջանիկ վիճակը Եդեմի պարտեզում՝ մինչև մեղսագործությունը։ Սա ուրախության, խնջույքների և ազատության օր է, որին հաջորդում է 48-օրյա զսպվածության շրջանը՝ Մեծ Պահքը։

ՏՈՆԻ ԻՄԱՍՏԸ ԵՎ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ

Բուն Բարեկենդանը մարդուն հիշեցնում է այն երանելի վիճակը, երբ Ադամն ու Եվան ապրում էին Աստծո ներկայության մեջ, անհոգ ու երջանիկ։ Եկեղեցական հայրերն այն անվանում են նաև առաքինությունների արտահայտման տոն։ Ի տարբերություն պահքի շրջանի, որտեղ շեշտը դրվում է ապաշխարության և սննդի սահմանափակման վրա՝ Բարեկենդանին թույլատրելի են ճոխ սեղանները, երգն ու պարը։ Դա հոգևոր ուրախության դրսևորում է, որը պետք է ուժ տա հավատացյալին՝ անցնելու պահեցողության երկար ճանապարհը։

ԺՈՂՈՎՐԴԱԿԱՆ ԱՎԱՆԴՈՒՅԹՆԵՐ

Հին Հայաստանում Բարեկենդանը նշվում էր մեծ շուքով։

• Դիմակահանդեսներ. Մարդիկ կրում էին տարբեր կենդանիների կամ կերպարների դիմակներ՝ թատերականացված ներկայացումներ կազմակերպելով։ Սա խորհրդանշում էր մարդկային բնության փոփոխականությունը։
• Սոցիալական հավասարություն. Տոնի ընթացքում ընդունված էր խախտել սոցիալական նորմերը՝ ծառաները կարող էին կատակել տերերի հետ, հասարակ մարդիկ՝ իշխանավորների։ Սա յուրօրինակ հոգեբանական լիցքաթափում էր հասարակության համար։
• Վերջին ընթրիք. Կիրակի երեկոյան ընտանիքները վայելում էին յուղալի և մսային կերակուրներ (մածնաբրդոշ, փախլավա, հալվա)՝ հաջորդ օրվանից սկսվող խիստ պահքից առաջ։

ԿԱՊԸ ՄԵԾ ՊԱՀՔԻ ՀԵՏ

Բուն Բարեկենդանի հաջորդ օրը՝ երկուշաբթի, սկսվում է Մեծ Պահքը։ Եկեղեցու վարագույրը փակվում է, մատուցվում է փակ պատարագ, և հավատացյալները մտնում են ինքնաքննության փուլ։ Այսպիսով, Բարեկենդանը ոչ միայն զվարճանք է, այլև հոգևոր զարթոնքի կոչ՝ «արթնացեք և պատրաստվեք հոգևոր ճամփորդության»։

• Ազգային մշակույթի վերածնունդ.Բարեկենդանը հրաշալի հնարավորություն է՝ հոգևորի միջոցով ազգային ոգու և մշակույթի ճանաչման։ Բարեկենդանը մեզ սովորեցնում է բարին գործելու կարևորությունը՝ դա անելով Եկեղեցու և հոգևորի ուղղորդմամբ՝ առ աստված ճանապարհն անցնելու նպատակով։
• Հոգեբանական ասպեկտ. Տոնը սովորեցնում է վայելել կյանքը և ուրախությունը՝ որպես Աստծո պարգև՝ միևնույն ժամանակ հիշելով պահեցողության կարևորությունը և ինքնաճանաչողության ու ներհայեցման միջոցով հոգևորի ճանապարհով անցնելու անհրաժեշտությունը։