ԱԺ քննիչ հանձնաժողովի նիստում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն առաջարկեց անդրադառնալ Արցախյան հարցի պատմության, իր ձևակերպմամբ, հանգրվանային կետերին։ 

Գործընթացի պատմության մասին խոսելիս առաջին հանգրվանային կետերից մեկը ԵԱՀԿ Լիսաբոնի գագաթնաժողովն է և ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր–Պետրոսյանի 1997թ. նոյեմբերի 1-ին հրապարակված «Պատերա՞զմ, թե՞ խաղաղություն. Լրջանալու պահը» վերնագրով հոդվածը։ Այստեղ խոսվում է փոխզիջումների անհրաժեշտության մասին։

Եթե կարճ ձևակերպենք Տեր–Պետրոսյանի ասածները, կստացվի` «ստատուս–քվոն երկար ժամանակով պահպանել հնարավոր չէ, ինքնախաբեությամբ չզբաղվենք և զուր հույսեր չփայփայենք, Ղարաբաղի անկախության հարցում մենք դաշնակիցներ չունենք»։ 

Հետևաբար, ըստ Տեր–Պետրոսյանի, մենք պետք է կենտրոնանանք այլ հարցի վրա, այնպես անենք, որ առաջիկա հազարամյակում էլ Ղարաբաղը մնա հայերով բնակեցված։

Վարչապետի խոսքով` այս ամենի կողքին Տեր–Պետրոսյանն այդպես էլ հստակ և բառացի չի պատասխանում այն հարցին, թե ի վերջո ինչ կարգավիճակ է ունենալու Լեռնային Ղարաբաղը, լինելու է անկա՞խ, Հայաստանի՞, թե՞ Ադրբեջանի կազմում։

Տեր–Պետրոսյանի հոդվածի հրապարակումից ուղիղ մեկ տարի առաջ Տեր–Պետրոսյանը նախագահական ընտրություններին մասնակցել էր «Հաղթանակ, կայունություն, առաջընթաց» կարգախոսով, բայց կասկածելի լեգիտիմություն ունեցող ընտրություններից մեկ տարի անց խոսում էր խաղաղության և ոչ հաղթանակի մասին։